Kloazma nədir, niyə yaranır?

Dəridə qəhvəyi ləkələrin yaranması ilə xarakterizə olunan kloazma, xüsusilə hamiləlik dövründə tez-tez rast gəlinən dəri problemidir. Bəs kloazma tam olaraq nədir, niyə yaranır və necə müalicə olunur?

Pravda.az kloazma haqqında bilməli olduğunuz məlumatları təqdim edir:

Kloazma nədir?

Kloazma (və ya digər adı ilə melazma), dərinin həddindən artıq piqment (melanin) istehsal etməsi nəticəsində yaranan, qəhvəyi və ya tünd rəngli ləkələrdir. Bu ləkələr ən çox üzdə – alın, yanaqlar, burun üstü və dodaq üstü nahiyələrində özünü göstərir.

Kloazma adətən hamiləlik dövründə bədəndəki hormonal dəyişikliklər səbəbindən reallaşdığı üçün xalq arasında "hamiləlik ləkəsi" olaraq da tanınır.

Kloazmanın yaranmasında bir neçə əsas faktor rol oynayır:

Hormonal dəyişikliklər: Hamiləlik dövründə estrogen və progesteron hormonlarının artması melanin sintezini stimullaşdırır. Eyni şəkildə, kontraseptivlər (doğuşa nəzarət həbləri) və hormon əvəzedici terapiyalar da bu ləkələrə yol aça bilər.

Günəş şüaları (UV): Ultrabənövşəyi şüalar piqment hüceyrələrini aktivləşdirən ən mühüm amildir. Hətta hormonlar normal olsa belə, qorunmasız günəşə çıxmaq kloazmanı tətikləyir və ya mövcud ləkələri tündləşdirir.

Genetik meyllilik: Ailəsində melazma və ya kloazma keçmişi olan şəxslərdə bu problemin yaranma ehtimalı daha yüksəkdir.

Kosmetik vasitələr: Dərini qıcıqlandıran bəzi keyfiyyətsiz kosmetik məhsullar və ya parfümlər günəşlə təmasda olduqda ləkə riskini artırır.

Kloazma kimlərdə daha çox görülür?

Kloazma hər kəsdə yarana bilsə də, bəzi qruplarda daha sıx müşahidə olunur:

Qadınlarda (kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir).

Hamilə qadınlarda.

Tünd dərili insanlarda (çünki bu bədən tiplərində melanin hüceyrələri daha aktivdir).

Kloazma necə müalicə olunur?

Kloazmanın müalicəsi səbəbdən asılı olaraq dəyişir. Əgər ləkələr hamiləlik və ya doğuşa nəzarət həbləri səbəbindən yaranıbsa, doğuşdan sonra və ya dərmanın qəbulu dayandırıldıqda çox vaxt öz-özünə keçir.

Keçməyən və ya inadkar ləkələr üçün aşağıdakı müalicə üsulları tətbiq edilə bilər:

Tibbi və dermatoloji kremlər

Həkim nəzarəti altında tərkibində hidrokinon, tretinoin, kortikosteroid, azelaik turşusu və ya kojik turşusu olan ləkə açıcı kremlər istifadə oluna bilər.

Dermatoloji prosedurlar

Kremlərin yetərli olmadığı hallarda mütəxəssis dermatoloqlar tərəfindən bu prosedurlar məsləhət görülür:

Kimyəvi pilinq: Dərinin üst təbəqəsinin soyularaq yenilənməsi.

Mikrodermabraziya: Dərinin mexaniki şəkildə cilalanması.

Lazer müalicəsi: Piqment hüceyrələrini hədəf alan xüsusi lazer dalğaları ilə ləkələrin parçalanması.

Kloazmadan qorunma yolları

Ləkələrin yaranmasının qarşısını almaq və ya mövcud ləkələrin tündləşməsini dayandırmaq üçün bu qaydalara mütləq əməl edilməlidir:

Günəş kremi istifadə edin: Yay-qış fərq etmədən, evdən çıxmazdan əvvəl ən azı 30 və ya 50 SPF qoruyuculuğu olan geniş spektrli günəş kremi çəkin və hər 2-3 saatdan bir yeniləyin.

Papaq və eynək taxın: Günəş şüalarının birbaşa üzə düşməməsi üçün enli papaqlar və keyfiyyətli günəş eynəklərindən istifadə edin.

Dəri baryerini qoruyun: Dərini qıcıqlandıran, yandıran və soyan aqressiv məhsullardan uzaq durun.

Qeyd: Hamiləlik dövründə ləkə əleyhinə bir çox kimyəvi maddənin istifadəsi körpəyə zərər verə bilər. Bu səbəbdən hamiləlik zamanı hər hansı bir ləkə kremi istifadə etməzdən əvvəl mütləq həkiminizlə məsləhətləşin.

Əminə Bayramova

Tarix: 9 İyun 2026, 13:24

Xəbər lenti