BURADA REKLAMINIZ OLA
BİLƏR

Körpələrdə sarılıq: Təhlükə, yoxsa təbii proses?

Yenidoğulmuşlarda sarılıq çox geniş yayılmış vəziyyətdir. Vaxtında doğulan körpələrin təxminən 60 faizində, vaxtından əvvəl doğulan körpələrin isə təxminən 80 faizində həyatın ilk həftəsində sarılıq müşahidə olunur.

 

Pravda.az bildirir ki, sarılığın əsas səbəbi qanda bilirubin adlı sarı-narıncı piqmentin artmasıdır. Bilirubin qırmızı qan hüceyrələrinin parçalanması zamanı yaranır. Normalda qaraciyər bilirubini suda həll olunan formaya çevirir və orqanizm onu nəcis və sidik vasitəsilə xaric edir.

 

Yeni doğulmuş körpələrdə isə qaraciyər hələ tam yetkin olmadığı üçün bilirubini emal etməkdə çətinlik çəkə bilər. Buna görə də körpənin dərisi və gözlərinin ağları sarı rəng ala bilər. Əksər hallarda bu vəziyyət öz-özünə düzəlir.

 

Nə zaman təhlükəli olur?

Bilirubin uzun müddət çox yüksək səviyyədə qalarsa, qan-beyin baryerini keçərək beyində toplana bilər. Bu, kəskin bilirubin ensefalopatiyası və kernikterus kimi ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

 

Yüksək bilirubin səviyyəsini azaltmaq üçün həkimlər fototerapiyadan istifadə edə bilərlər. Xüsusi mavi və ağ işıq bilirubinin daha asan həll olunan formaya çevrilməsinə kömək edir.

 

Sarılığın başqa bir tərəfi ola bilərmi?

Sarılığın və bilirubinin yalnız zərərli tərəfi olmaya bilər. Alimlər bilirubinin yenidoğulmuş körpələri sepsis kimi daha ciddi infeksiyalardan qoruyan müəyyən bioloji mexanizm ola biləcəyini araşdırıblar.

 

Sepsis orqanizmin infeksiyaya qarşı həddindən artıq immun reaksiyası nəticəsində yaranan ağır vəziyyətdir. Bu proses güclü iltihaba, orqan çatışmazlığına və hətta ölümə gətirib çıxara bilər.

 

Tədqiqatçılar bilirubinin bəzi bakteriyaların, xüsusilə erkən yenidoğulmuş sepsisin səbəblərindən biri olan Streptococcus agalactiae bakteriyasının inkişafına təsir etdiyini müşahidə ediblər. Laboratoriya nəticələrində az miqdarda bilirubinin belə bu bakteriyanın inkişafını təxminən üçdə bir qədər azaltdığı göstərilib.

 

Tədqiqatçılar sarılığın təkcə körpəyə zərər verən müvəqqəti vəziyyət deyil, müəyyən hallarda infeksiyalara qarşı qoruyucu xüsusiyyət daşıya bilən təkamül mexanizmi ola biləcəyini irəli sürürlər.

 

Bununla belə, bu fikir hələ əlavə araşdırmalarla təsdiqlənməlidir. Buna görə yüksək bilirubin səviyyəsi olan yenidoğulmuşlar mütləq həkim nəzarətində olmalı və lazım gəldikdə müalicə edilməlidir.

 

Əminə Bayramova

Tarix: 14 Sentyabr 2026, 08:05   
Xəbər lenti
Çox oxunanlar

Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin