"Rus neftini alan yoxdur deyə "axşam bazarı"na çıxarıblar"

"Bir neçə gün bundan əvvəl, Səudiyyə Ərəbistanı Çin ilə neftin satışını yuanla etmək üçün anlaşdı. Ərəbistan Çin bazarına ucuz Rus neftinin girməsini istəmir. Rus neftini alan yoxdur deyə "axşam bazarı"na çıxarıblar. Ərəbistanda neftin çıxarma xərci az olduğuna görə ucuz qiymətə Çinə neft sata bilər. Məqsəd bazar payını itirməməkdir, əlbəttə. Yuan dollara bağlı olduğu müddətcə problem də deyil. Ərəbistan üçün dollar rezervləri vacibdir. Elə Çin üçün də. Yuanı nə edəcək Ərəbistan? Yəqin, ya Çində pis faiz verməyən borc kağızlarına yatırım edəcək, ya imkan düşsə, hansısa bizneslərə yatırım edər, ya da bəd ayaqda dollara çevirər".

Pravda.az-ın xəbər verir ki, bunu ekspert Fariz Hüseynli bildirib.

Onun sözlərinə görə, Rusiya-Ukrayna müharibəsi imkan verir ki, Çinin qlobal istəyinin nə olduğu bilinsin: "Son illərdə müzakirə gedir, Çin qlobal dominantlığa çalışır, ya yox. Yoxsa sırf müxtəlif regionlarda gücə çevrilməyəmi çalışır. Bu konflikt və yaxın bir neçə ildə Çin üçün bu arzuları reallaşdırmaq pəncərəsi açıldığı üçün müşahidə edib öyrənə bilərik. Çinin dünyaya iqtisadi-texnoloji gücdən başqa yumşaq güc ixracı da olmalıdır. Bu "top-down" (yuxarıdan aşağı) idarəetmə sistemi olar, elementləri də bunlardır: yuxarılar nə etdiklərini yaxşı bilir, onlara güvənmək lazımdır. Sistem düzgün adamları, düzgün yerlərə yerləşdirir, xaotik, sərbəst, dəyişkən elementlərə yox, daha stabil və yuxarıdan həll oluna biləcək, çoxluğun azlığı dinləyib tarazlıq yarada biləcəyi demokratiya ilə yox, güclü və uzaqgörən bir strukturla yuxarıdan aşağı qurulan siyasətlə uğurlu olmağa çalışır. Sovetlərdən fərqli olaraq hərbi hədə-qorxu ilə yox, daha çox iqtisadi maraqlarla ölkələri cəlb etməyə çalışır. Buna paralel olaraq da dünyada yuxarıdan-aşağı innovasiyanın və müasir maliyyə sektorunun uğurlu olduğunu göstərməyə çalışır. Bu infrastruktur əsasında xarici ölkələrlə az da olsa öz valyutasını qəbul etdirməyə çalışır. Son illərdə bu proses kəmiyyət olaraq yerində sayır, amma dediyim kimi, Ukraynadakı müharibə yeni fürsətlər verir. Qarşı tərəf də bunu izləyir. Problem isə ondadır ki, daxildə iqtisadi güc sağlam deyil, borca, dövlət yatırımlarına və yerlərdə korrupsiyaya dayanır çox hallarda. Korrupsiyadan qaçmağa, səmərəli büdcə siyasəti aparmağa çalışan ölkələr üçün model olaraq çətindir, amma onları güclü infrastruktur və maliyyə innovasiyaları razı sala bilər. 2008 maliyyə böhranından sonra alternativ kimi rəğbət görən "top-down" yanaşması və onun uğurları ya qırılana qədər davam edəcək, ya da özünü yeniləyəcək".

Nadir

Tarix: 17 Mart 2022, 22:17

Xəbər lenti