Pediatr: “İnsanlar haradansa yanlış məlumatlar alırlar, peyvəndin uşaqda autizm yarada biləcəyini düşünürlər”

Son günlər ölkə ərazisində qızılcaya kəskin yoluxma halları uşaqların peyvənd etdirilmələri məsələsini gündəmə gətirib. Maraqlıdır ki, valideynlər dövlət xəstəxanalarındansa, uşaqlarını özəl xəstəxanalarda peyvənd etdirməyi üstün tuturlar. Bəzi valideynlər iddia edirlər ki, dövlət xəstəxanalarında vurulan peyvəndlər Hindistan istehsalıdır, saxlanılma şəraiti düzgün deyil, soyuducuda saxlanılmır, özəl klinikalarda isə əksinədir...

Bununla bağlı Pravda.az-a fikirlərini bölüşən tanınmış pediatr Məshəti Nəcəfova deyib ki, özəl xəstəxanalar da, dövlət xəstəxanaları da səhiyyə müəssisələridir, hər iki sahədə çalışan həkimlərə böyük hörmət var: “Dövlət xəstəxanasında çalışan həkimin özəldə çalışan həkimdən heç bir fərqi yoxdur. Yaxşı həkim hər yerdə yaxşı həkimdir. Hər zaman valideynlərə deyirəm ki, dövlət xəstəxanalarında vurulan peyvəndlər barədə narahat olmasınlar. Çünki dövlət bu məsələyə, doğrudan da, çox ciddi nəzarət edir. Poliklinikalar daxilində peyvəndələrin saxlanılma şəraitinə çox ciddi nəzarət var. Özəl müəssisələrdə də, yəqin ki, vəziyyət eynidir. Təbii ki, peyvənd insan həyatına birbaşa təsir edə biləcək faktordur. Peyvənd normal, düzgün şəraitdə saxlanılmadıqda müxtəlif ağırlaşmalar ola, “soyuq zəncir” deyilən sistem qırıla bilər. Bu baxımdan, hər bir tibb müəssisəsi peyvəndlərin saxlanılmasına ciddi yanaşır. Tibb müəssisələri heç bir uşağın düşməni deyil. Hər bir uşaq hər birimizin övladıdır. Peyvəndlərin daha çox özəl klinikalarda edilməsi barədə məlumatları biz də eşidirik. Valideynlərdə belə bir psixologiya formalaşıb - harada pul çox xərclənirsə, elə fikirləşirlər ki, yəqin, bu, daha faydalı, daha yaxşıdır, nəinki dövlətin pulsuz peyvəndi. Bu cür psixoloji faktorların da təsiri olur. Hazırda qızılca peyvəndi dövlət xəstəxanalarında vurulur. Xəstəliklərin artan dövrüdür. Valideynlər artıq soruşmurlar ki, peyvənd özəlindir, yoxsa dövlətin. Sadəcə, fikirləşirlər ki, uşağımı qızılcadan qoruyum. Görürsünüz, təhlükə anında peyvəndi istehsal edən ölkə yada düşmür. Rahat vaxtlarda isə imkanı olanlar fikirləşirlər ki, peyvəndi özəldə etdirim. Dövlət xəstəxanalarında da bir sıra peyvəndlər Belçika, bəziləri isə Hindistan istehsalıdır. Hələ sovet dövründə dərmanların çoxu Hindistanda istehsal olunurdu. Hindistanda dərman istehsal edən müəssisələr zəif deyil”.

Həkim tövsiyə edib ki, “göy öskürəyə” qarşı peyvəndi də valideynlər etdirməlidirlər: ““Göy öskürək” qorxulu, ağır fəsadlar verə biləcək xəstəlikdir. Hazırkı dövrdə məsləhət görürəm ki, bütün insanlar peyvəndlərini etdirsinlər. Gözləmədiyimiz halda birdən-birə qızılca xəstəliyi yayıldı, yoluxma sürətləndi. Bu, nəyin nəticəsidir? Peyvəndlərdən kütləvi imtinanın! Bu, təkcə özəl, yaxud dövlət xəstəxanalarının problemi deyil. İnsanlar haradansa yanlış məlumatlar alırlar, peyvəndin fəsad verə biləcəyini, autizm yaradacağını, uşağı kor edə biləcəyini düşünürlər. Bütün bunlar iddialardır. Qonşum deyir ki, uşağım peyvənd vurdurandan sonra autizm oldu. Əslində, bütün bunların heç birinin əsası yoxdur. Peyvəndin autizm yaratmasından söhbət gedə bilməz. Get-gedə autizmin sirləri açıldıqca məlum olur ki, doğrudan da, bu xəstəliyin peyvəndlə heç bir əlaqəsi yoxdur. İnsanları daha çox məlumatlandırmaq lazımdır ki, dövlət müəssisələrindən qaçmasınlar, peyvəndlərini etdirsinlər. Sonda övladlarının sağlam gələcəyini təminatlandırmış olarlar. Tibb incə sahədir. Elə xəstəliklər var ki, uşaqda əvvəlcədən olub, sadəcə, peyvəndlə üst-üstə düşüb. İddiaları əsaslandırmamış, incəliklərin içinə girməmiş hansısa məlumatı demək düzgün deyil. Əks götəriş varsa, onsuz da uşağa peyvənd vurulmur. Bəzən isə müvəqqəti, yalançı əks göstəriş halları da olur. Təbii ki, peyvənddən öncə uşaq ciddi müayinə olunmalıdır. Nevroloji aspektdən hansısa problemləri varsa, müalicə ala bilər. Yüngül problemlərdə peyvəndlərə heç bir əks göstəriş yoxdur. Əsaslanmamış fikirlər barədə bizə müraciət etdiklərində, valideynlərə deyirik ki, hansısa probleminiz olanda, uşaq xəstələnəndə, yüksək hərarəti olanda gecəyə, gündüzə baxmadan zəng etdiyiniz insanlar kimlərdir? Deyirlər ki, həkimlər. Soruşuram ki, bəs belə hallarda niyə qonşunun, yaxud digər tanımadığınız insanların sözlərinə inanırsınız? Axı qarşınızda oturan insan sizin uşağınızın qayğısına qalır...”

Aytəkin Qardaşova

Tarix: 30 Noyabr 2023, 09:48

Xəbər lenti