Deputat: “Bir tərəfdən keyfiyyət standartlarını yüksəldiriksə, digər tərəfdən məktəbləri müəllimsiz qoymamalıyıq”

“Müəllim sertifikasiyası təhsildə keyfiyyətin artırılması üçün vacib addımdır. Bununla mübahisə etmək çətindir. Cəmiyyət öz övladını savadlı, peşəkar, müasir bilik və bacarıqlara malik müəllimə etibar etmək istəyir. Lakin istənilən islahatın uğuru təkcə məqsədinin düzgünlüyü ilə deyil, onun tətbiq mexanizmi ilə ölçülür. Bu gün bölgələrdə yaranan müəllim çatışmazlığı ətrafında səslənən narazılıqlar da məhz bu məqamdan qaynaqlanır. Bir tərəfdən keyfiyyət standartlarını yüksəldiriksə, digər tərəfdən məktəbləri müəllimsiz qoymamalıyıq. Təhsil sistemində boş qalan hər sinif otağı, əslində, gələcəyin bir parçasının boş qalması deməkdir”.

Bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Elnarə Akimova deyib.

Deputatın sözlərinə görə, uğurlu ölkələr sertifikasiyanı kadr itkisi ilə deyil, kadr inkişafı ilə müşayiət edirlər: “Məsələn, Finlandiyada müəllimlik peşəsinə qəbul çox ciddi meyarlarla aparılır, amma sistem müəllimi cəzalandırmağa deyil, inkişaf etdirməyə fokuslanır. Sinqapurda müəllimlərin davamlı peşəkar inkişaf proqramları var və zəif nəticə göstərən müəllimlər dərhal sistemdən kənarlaşdırılmır, onlara əlavə təlim və mentor dəstəyi verilir. İngiltərədə isə bəzi bölgələrdə müəllim çatışmazlığı yarandıqda hökumət xüsusi təşviq paketləri tətbiq edir, gənc müəllimlərin regionlara cəlb olunmasına maliyyə dəstəyi verir. Azərbaycan üçün də optimal yol balanslı yanaşmadan keçir. Sertifikasiyadan keçə bilməyən müəllimlər üçün təkrar hazırlıq və mentorluq proqramları genişləndirilməlidir. Məqsəd insanları sistemdən çıxarmaq deyil, onları standartlara çatdırmaq olmalıdır. Həmçinin bölgələrdə müəllim işləməyə razı olan gənc mütəxəssislər üçün əlavə maaş, kirayə dəstəyi, sosial paketlər və karyera üstünlükləri tətbiq edilməlidir. Bu, dünyanın bir çox ölkəsində özünü doğrultmuş modeldir. Bundan başqa, sertifikasiya nəticələri ilə bağlı kadr planlaşdırılması əvvəlcədən aparılmalıdır. Əgər hansısa rayonda yüzlərlə müəllimin sertifikasiyadan keçə bilməməsi ehtimalı varsa, həmin bölgə üçün ehtiyat kadr bazası formalaşdırılmalıdır. Təhsil sistemində qəfil boşluqlar yaranmamalıdır. O cümlədən pedaqoji universitetlərin məzunlarının məktəblərə inteqrasiyası sürətləndirilməlidir. Universitetlə məktəb arasında keçid daha çevik və səmərəli qurulmalıdır. Ən vacibi isə odur ki, sertifikasiya cəmiyyətdə qorxu yox, inkişaf mədəniyyəti yaratmalıdır. Müəllim özünü sistemin qarşısında imtahan verən tərəf kimi deyil, sistemin dəstəklədiyi və inkişaf etdirdiyi peşəkar kimi hiss etməlidir. Təhsildə keyfiyyət və əlçatanlıq bir-birinə zidd anlayışlar deyil. Güclü dövlət həm savadlı müəllim istəyir, həm də heç bir kənd məktəbinin müəllimsiz qalmasına imkan vermir. Əsl uğurlu islahat da məhz bu iki məqsədi eyni anda reallaşdıran islahatdır. Sertifikasiya davam etməlidir, amma onun nəticəsində yaranan boşluqlar əvvəlcədən hesablanmalı, müəllimlərin inkişafına investisiya qoyulmalı və bölgələrin ehtiyacları xüsusi diqqətdə saxlanmalıdır. Çünki təhsildə itirilən hər il sonradan bərpa edilməsi ən çətin olan itkilərdəndir”.

Aytəkin Qardaşova

Tarix: 5 İyun 2026, 08:38

Xəbər lenti