Uşaqlar tərəvəz sevməməkdə haqlıdırlarmı?

Valideynlərin ən böyük çətinliklərindən biri də uşaqlarına tərəvəz yedizdirə bilməməkdir. Bəs uşaqlar tərəvəz sevməməkdə doğrudanmı haqlıdırlar? Elm bu suala "bəli" cavabını verir.

Hər bir valideyn süfrə arxasında oxşar mənzərə ilə qarşılaşır: boşqabdakı tərəvəzləri görən uşaq qaşlarını çatır, başını bulayır və israrla o yaşıl şeyləri yeməkdən imtina edir. Biz böyüklər bunu şıltaqlıq və ya inadkarlıq kimi dəyərləndirsək də, əslində pərdəarxasında tamamilə bioloji və təkamül xarakterli səbəblər dayanır.

Pravda.az uşaqların tərəvəzlərdən qaçmasının əsas səbəblərini təqdim edir:

Acı dada qarşı həssaslıq (Genetik miras)

Uşaqların dadbilmə qabiliyyəti böyüklərlə müqayisədə çox daha həssasdır. Xüsusilə brokoli, kələm, brüssel kələmi və ispanaq kimi tərəvəzlərin tərkibində kalsium və qlükozinolat adlı birləşmələr var. Bu maddələr uşaqların dilindəki dad tumurcuqları tərəfindən çox kəskin və acı bir dad kimi qəbul edilir. Böyüdükcə bu dad tumurcuqlarının həssaslığı azalır və biz acı dadlara dözümlü tərəfə keçirik, lakin uşaqlar üçün bu dad tam bir işgəncə ola bilər.

Təkamülün müdafiə mexanizmi: "Zəhərli ola bilər!"

İnsanlığın ilk dövrlərini düşünün. Mağarada yaşayan və təbiətdən qidalanan əcdadlarımız üçün təbiətdəki acı bitkilər adətən zəhərli demək idi. İnsan beyni min illər ərzində bu müdafiə mexanizmini inkişaf etdirib: "Əgər acıdırsa, yemə, zəhərlənə bilərsən!"

Uşaqlar da instinktiv olaraq bu qədim proqramla hərəkət edirlər. Onların orqanizmi enerjili qalmaq üçün şirin və kalorili qidalara (meyvələr, karbohidratlar) yönələrkən, acı və kalorisiz tərəvəzləri təhlükə kimi görür.

Enerji ehtiyacı və kalori balansı

Uşaqlar sürətlə böyüyürlər və onların böyüklərdən daha çox kaloriyə ehtiyacı var. Tərəvəzlər isə bol lifli və aşağı kalorili qidalardır. Uşaq orqanizmi şüuraltı olaraq ona sürətli enerji verəcək qidaları (məsələn, makaron, kartof, ət və ya şirniyyat) tələb edir. Bir boşqab brokoli uşağa böyümək üçün ehtiyac duyduğu kalorini vermədiyi üçün bədən fərqli alternativlərə meyil edir.

Valideynlər nə etməlidir?

Uşaqların bu reaksiyasının bioloji olaraq normal olduğunu bildiyimizə görə, onlarla inadlaşmaq yerinə daha ağıllı strategiyalar seçə bilərik:

Məcbur etməyin: Qidanı məcburən yedizdirmək uşaqda həmin tərəvəzə qarşı ömürlük nifrət yarada bilər.

Dadı maskalayın: Acı dadı neytrallaşdırmaq üçün tərəvəzləri pendir, qatıq və ya sevdikləri souslarla birlikdə təqdim edin.

Vizual hiylələr işlədin: Tərəvəzləri sup, küftə və ya piroqların içində xırdalayaraq (püre halında) gizlədin.

Səbr edin və nümunə olun: Araşdırmalar göstərir ki, uşağın bir qidanı qəbul etməsi üçün onu ən azı 10-15 dəfə fərqli zamanlarda görməsi və dadması lazımdır. Ən əsası özünüz də iştahla tərəvəz yeyərək onlara nümunə olun.

Əminə Bayramova

Tarix: 29 İyun 2026, 12:20

Xəbər lenti