Bağçaya ilk dəfə başlayan uşaqlar üçün valideynlərdən ayrılmaq, yeni mühitə uyğunlaşmaq və günün böyük hissəsini ailədən kənarda keçirmək çətin ola bilər.

Pravda.az bildirir ki, bu mərhələdə uşağın özünü təhlükəsiz və rahat hiss etməsi üçün kiçik rituallardan istifadə etmək olar.

Uşağın bağçaya başlaması həm onun, həm də valideynlərin həyatında mühüm dəyişiklikdir. Yeni insanlar, fərqli mühit, yeni qaydalar və valideyndən ayrılıq uşağın narahatlıq yaşamasına səbəb ola bilər. Xüsusilə ilk günlərdə ağlama, valideyndən ayrılmaq istəməmək, bağçaya getməkdən imtina etmək və evə qayıtmaq istəyinin artması müşahidə oluna bilər.

Belə vəziyyətlərdə uşağa “narahat olma”, “ağlama” demək əvəzinə onun hisslərini qəbul etmək və ayrılığı daha rahat yaşaması üçün kiçik rituallar yaratmaq faydalı ola bilər.

Rituallar uşağa günün necə başlayacağını və valideynin nə vaxt geri qayıdacağını anlamaqda kömək edir. Eyni hərəkətlərin hər gün təkrarlanması uşağın özünü daha güvəndə hiss etməsinə şərait yaradır.

Ovucda sevgi ürəyi

Bağçaya getməzdən əvvəl uşağın ovucuna kiçik ürək çəkə bilərsiniz. Ona bunun “sevgi düyməsi” olduğunu deyin.

Məsələn, uşağa belə söyləmək olar:

“Gün ərzində mənim üçün darıxsan, bu ürəyə toxun. Mən də səni düşündüyümü və sevdiyimi xatırlayacağam.”

Bu kiçik jest uşağa valideyninin yanında olmasa belə, onun sevgisinin davam etdiyini hiss etdirə bilər.

Çantada sevgi mesajı

Uşağın cibinə və ya çantasına kiçik bir qeyd qoymaq da faydalı ritualdır. Kağızın üzərinə ürək, günəş və ya gülümsəyən üz çəkə, yaxud qısa mesaj yaza bilərsiniz.

Məsələn:

“Səni çox sevirəm. Sən çox cəsursan!”

Uşaq gün ərzində həmin qeydə baxaraq valideynini xatırlaya bilər. Bu, onun özünü ailəsindən uzaq hiss etməsinin qarşısını almağa kömək edə bilər.

Valideynin qoxusunu xatırladan əşya

Uşağın çantasına valideynə aid kiçik və təhlükəsiz bir əşya qoymaq da sakitləşdirici təsir göstərə bilər. Məsələn, kiçik bir geyim və ya valideynin qoxusunu daşıyan başqa bir əşya seçilə bilər.

Uşaq darıxdığı zaman həmin əşyanı yanında hiss etməklə özünü valideyninə daha yaxın hiss edə bilər.

Burada əsas məqsəd uşağın diqqətini valideyndən ayırmaq deyil, ona ayrılıq anında emosional dayaq verməkdir.

Ailə fotosu

Kiçik ailə fotosunu uşağın çantasına qoymaq başqa bir sadə üsuldur.

Uşağa belə deyə bilərsiniz:

“Darıxanda şəklimizə baxa bilərsən. Biz səni çox sevirik və günün sonunda səni götürməyə gələcəyik.”

Foto uşağa ailəsinin həyatından çıxmadığını, sadəcə müəyyən müddətlik ondan ayrı olduğunu xatırlada bilər.

“Cəsarət dostu” seçin

Uşağın sevdiyi kiçik bir oyuncaq bağçaya uyğunlaşma prosesində ona emosional dəstək verə bilər. Əgər bağçanın qaydaları buna imkan verirsə, uşağın çantasına kiçik oyuncaq qoymaq olar.

Bu oyuncağa xüsusi ad verərək onu “cəsarət dostu” kimi təqdim edə bilərsiniz:

“Bu gün bağçada sənə yoldaşlıq edəcək. Sən darıxanda onun yanında ola bilərsən.”

Belə bir əşya uşağın yeni mühitdə özünü daha rahat hiss etməsinə kömək edə bilər.

Valideynlə uşağın “eyni” bilərziyi

Valideyn və uşağın eyni rəngdə və ya bir-birinə uyğun sadə bilərzik taxması da maraqlı ritual ola bilər.

Uşağa belə izah edə bilərsiniz:

“Biz ayrı olsaq da, bilərziklərimiz bir-birini xatırladır. Sən ona baxanda mənim səni sevdiyimi xatırla.”

Bu cür simvolik bağ uşağa valideyni ilə əlaqəsinin davam etdiyini hiss etdirə bilər.

Səhər üçün kiçik mesaj

Bağçaya getməzdən əvvəl uşağa kiçik bir kağız üzərində hazırlanmış mesaj vermək də günə pozitiv başlamağa kömək edə bilər.

Mesaj uzun olmaq məcburiyyətində deyil. Bir ürək, günəş və ya “Sən bacararsan!” yazısı belə kifayətdir.

Əsas məqsəd uşağa səhər evdən çıxarkən müsbət emosional mesaj verməkdir.

“Günlük qucaq” ritualı

Bağçaya yola düşməzdən əvvəl uşağı qucaqlayıb ona xüsusi bir cümlə deməyi vərdişə çevirə bilərsiniz.

Məsələn:

“Bu qucaq bütün gün sənə bəs edəcək. Darıxsan, bu qucağı xatırla.”

Hər gün eyni və ya oxşar şəkildə təkrarlanan bu ritual uşağa tanışlıq və sabitlik hissi verə bilər.

Ən vacib məqam: ayrılığı uzatmamaq

Bağçaya uyğunlaşma dövründə valideynlərin davranışı da mühüm rol oynayır. Uşaq ağladıqda uzun müddət vidalaşmaq, dəfələrlə geri qayıtmaq və “mən səni qoyub getmək istəmirəm” kimi ifadələr işlətmək onun narahatlığını artıra bilər.

Bunun əvəzinə qısa, aydın və inamlı sağollaşmaq daha məqsədəuyğundur:

“Səni sevirəm. İndi bağçaya gedirsən. Mən günün sonunda gəlib səni götürəcəyəm.”

Valideynin sakit və inamlı davranması uşağa da təhlükəsizlik mesajı verir.

Hər uşaq fərqlidir

Bu ritualların hər biri bütün uşaqlarda eyni nəticəni verməyə bilər. Bəzi uşaqlar fotoşəkildən, bəziləri oyuncaqdan, digərləri isə fiziki təmasdan daha çox faydalana bilər.

Əsas məqsəd uşağı bağçaya getməyə məcbur etmək deyil, onun ayrılıq hissini anlamaq və bu keçidi daha təhlükəsiz şəkildə yaşamasına kömək etməkdir.

Valideynin səbrli, ardıcıl və anlayışlı olması bağçaya uyğunlaşma prosesinin ən vacib hissələrindən biridir. Kiçik və hər gün təkrarlanan sevgi ritualları isə uşağa “mən tək deyiləm” hissini aşılaya bilər.

Əminə Bayramova