Payızda səhərlər yuxudan oyanmaq niyə çətin olur?

Soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Ellison Breyqer bildirib ki, qışda orqanizmin fizioloji olaraq daha çox yuxuya ehtiyacı yarana bilər.

“Real Simple” nəşrinin yazdığına görə, bunun səbəblərindən biri gün işığının azalmasıdır. Bundan əlavə, soyuq havalarda bədən temperaturunun qorunması orqanizmdən əlavə enerji sərfiyyatı tələb edir.

Həkimlərin sözlərinə görə, payız və qış aylarında orqanizm sirkadiyalı ritmlərdəki dəyişikliklərə də uyğunlaşmalı olur. Onlar izah ediblər ki, işıq daxili bioloji saatın tənzimlənməsində mühüm rol oynayır: səhər işığı beyinə günün başladığı barədə siqnal verir, işığın az olması isə oyanmağı çətinləşdirə bilər.

Mütəxəssislər daha asan oyanmağa kömək edən bir neçə üsul açıqlayıblar:

1. Səhərlər daha çox işıq qəbul edin

Günəş işığı oyaqlığın əsas tənzimləyicilərindən biridir. Lakin payız və qış aylarında səhərlər hava çox vaxt hələ qaranlıq olur. Buna görə də mütəxəssislər parlaq işıq mənbəyindən istifadə etməyi məsləhət görürlər.

Xüsusilə işıq terapiyası üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi lampadan istifadə etmək olar.

2. Yatmazdan əvvəl ekranlardan uzaq durun

Smartfonlar, planşetlər, noutbuklar və televizorlar orqanizmin yuxuya hazırlanmasına mane ola bilər. Buna görə axşam saatlarında, xüsusilə ekran qarşısında vaxt keçirmək yuxuya getməyi gecikdirirsə, bu müddəti azaltmaq məsləhətdir.

Mütəxəssislər telefonla məşğul olmaq əvəzinə kağız kitab oxumağı və ya başqa sakit fəaliyyət seçməyi tövsiyə edirlər. Yataq otağında isə yuxuya şərait yaradan mühit formalaşdırmaq, otağı sərin, qaranlıq və sakit saxlamaq məsləhətdir.

3. Axşam nə yeyib-içdiyinizə diqqət edin

Kofein və alkoqol yuxunun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə mütəxəssislər onları yatmazdan bir neçə saat əvvəl qəbul etməməyi tövsiyə edirlər.

Həmçinin yatmazdan dərhal əvvəl çox ağır yeməklərdən uzaq durmaq lazımdır.

4. Özünüzü yataqdan qalxmağa məcbur edin

Səhərlər daim zəngli saatı təxirə salmaq istəyirsinizsə, bunu özünüz üçün çətinləşdirə bilərsiniz. Məsələn, telefonu və ya zəngli saatı yataqdan uzaqda saxlamaq olar.

Belə olduqda siqnal çaldıqdan sonra onu söndürmək üçün fiziki olaraq yataqdan qalxmalı olacaqsınız. Bu, daha tez ayılmağa kömək edə bilər.

5. Daimi yuxu rejiminə əməl edin

Mövsümi dəyişikliklərə uyğunlaşmağın ən vacib yollarından biri hər gün təxminən eyni vaxtda yatmaq və oyanmaqdır.

Belə rejim sirkadiyalı ritmlərin qorunmasına kömək edir. Buna görə mütəxəssislər yuxu vaxtını əvvəlcədən müəyyənləşdirməyi və hətta gecə istirahətinə hazırlaşmağa başlamaq üçün xatırlatma qurmağı məsləhət görürlər./Qaynarinfo

Tarix: 2 Oktyabr 2026, 10:41

Xəbər lenti