“Bu ölkələr Mins Qrupunun dirçəlməsində maraqlıdır, amma tarixin arxivinə göndərilməsinin vaxtıdır” - RƏY

“ATƏT-in Minsk Qrupunun dirçəlməsində birinci Ermənistanın marağı var. Ermənistan düşünür ki, mövcud geosiyasi hərbi vəziyyətdə Qarabağla bağlı iddialarını sürdürə bilmək üçün Minsk Qrupu uyğun variantdır. Minsk Qrupunu son 30 illik təcrübəsi daha çox Ermənistanın işğalçılıq siyasətinə müəyyən mənada don geyindirməyə çalışan funksiya daşıyır. Ən yaxşı halda səmərəsiz fəaliyyətlə məşğul olub. Ermənistan maraqlıdır ki, Minsk Qrupunun bu fəaliyyətindən mövcud şərtlərdə öz maraqları üçün istifadə etsin. Ermənistan “status”la bağlı, eləcə də bu kontekstdə gündəmə gələn başqa məsələlərdə, sülh müqaviləsi, sərhədlərlə bağlı məsələrlərdə Minsk Qrupunun yenidən oyun meydançasına qayıtmasında maraqlıdır”.

Bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında Qafqaz Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin sədr müavini Nazim Cəfərsoy deyib.

Nazim Cəfərsoy: İran-Rusiya əməkdaşlığı güney hərəkatına təhlükədir [Audio]

O bildirib ki, Minsk Qrupunun fəallaşmasında maraqlı olan ölkələrdən biri də Fransadır: “Fransa iki məsələdə maraqlıdır. Vətən Müharibəsindən sonra regiondakı proseslərdə xüsusən Rusiya və Türkiyə daha fəal rol oynayırlar. Qərb ölkələri, başda Fransa və ABŞ olmaqla geri planda qalıblar. Fransa Minsk Qrupunun həmsdəri kimi onu dirildərək strateji geri dönməyə və Cənubi Qafqazdakı maraqlarını daha fəal qorumağa çalışır. Digər tərəfdən, Fransada ciddi erməni lobbisinin olması da məlum məsələdir. Erməni lobbisi, Paşinyandan daha radikal mövqeyə sahib olan Fransadakı erməni diasporu da Fransa üzərindən Ermənistanın maraqlarını maksimizə edə bilmək, Qarabağdakı qondarma “rejimi”, ermənilərin hüquqlarını, mövcud haqlarını qorumaq üçün status məsələsini prosesdə fəal şəkildə gündəmdə saxlamağa çalışır. Fransanın bu mövqeyinə qarşı Azərbaycan sərt çıxışlar etdi. Minsk Qrupu prosesinə Fransanın mövqeyində son dövrlər bir səngimə var. Bunun da bir səbəbi Azərbaycanın reaksiyası, Fransa ilə münasibətlərinin gərginləşməsi, digər səbəbi isə Türkiyənin bu proseslərdə Azərbaycanı çox aktiv dəstəkləməsi və Fransa ilə bu məsələdə ciddi şəkildə restləşməsidir. Digər tərəfdən isə Azərbaycanın prosesə Fransanın da aktiv rol aldığı Avropa İttifaqını qoşmasıdır. Onsuz da Fransa öz maraqlarını Avropa İttifaqı üzərindən aktivləşdirmə imkanı qazandığı üçün bu məsələlərdə öz mövqeyini yumşaltmış görünür”.

N.Cəfərsoyun sözlərinə görə, Minsk Qrupunun dirçəlməsində ABŞ da bənzər motivlərlə maraqlıdır: “Cozef Baydenin erməni diasporu ilə münasibətləri məlumdur. Fransa qədər olmasa da, müəyyən mənada amerikalıların da bu kontekstdə maraqları olduğunu demək mümkündür. Son dövrdəki proseslərə baxırıq. Həm Fransanın, həm ABŞ-ın mövqelərində ciddi yumşalma və prosesdən əlçəkmə görürük. ABŞ həm Azərbaycan, həm də Ermənistanla ikili dialoq quraraq proseslərdə fəal olmağa çalışır. Digər tərəfdən isə amerikalılar Gürcüstan üzərindən prosesdə fəal olmağa çalışırlar. Çünki Gürcüstan da bu məsələdə maraqlıdır. Avropa İttifaqının və Türkiyənin də aktivliyi ABŞ-ın imkanlarini artıran məsələdir. Minsk Qrupu həmsədrləri olan ölkələr artıq o statusdan yavaş-yavaş geri çəkilərək prosesdə yeni statuslar, yeni vəzifələrlə rol almağa çalışırlar. Beynəlxalq münasibətlərdə bütün vasitələr maraqlarımızı maksimizə etmək üçün önəmlidir. Minsk Qrupunu tarixin arxivinə göndərilməməsi Azərbaycan və Ermənistana, bu problemə maraqlı olan müəyyən ölkələrə təzyiqləri özündə əsaslandırır. Minsk Qrupu ləğv edilsə, Azərbaycanın bir tələbi yerinə yetmiş olur, əks təqdirdə isə Azərbaycan üzərində müəyyən manevr imkanı yaranır. Müəyyən dövrlərdə bu məsələni aktuallaşdıraraq Ermənistan tərəfdən özlərinə nüfuz qazana bilirlər. Fransa və ABŞ bunu fəallaşdıraraq Rusiyanın Qafqazda Türkiyə ilə bərabər prosesi idarə etməsinə maneçilik törədə bilirlər. Öz maraqlarını maksimizə etmək üçün bu məsələdən istifadə edirlər və Minsk Qrupunu ləğv etmirlər. Ancaq Cənab Prezident İlham Əliyevin açıqlamalarından aydın olur ki, artıq Minsk Qrupunun yavaş-yavaş tarixin arxivinə göndərilməsinin vaxtıdır”.

Aytəkin Qardaşova

Tarix: 17 İyun 2022, 20:30

Xəbər lenti