Son bir ildir ki, ölkəmizdə rüşvət və korrupsiyaya qarşı mübarizənin daha da güclənməsi müşahidə edilir.
Tanınmış hüquqşünas, sabiq polis rəisi, polkovnik Mahmud Hacıyevlə söhbətimizdə korrupsiyaya qarşı mübarizə, məmur-vətəndaş münasibətləri, məhkəmə sistemi və s. kimi məsələləri müzakirə etməyə çalışdıq.
- Mahmud müəllim, ilk öncə ölkəmizdə rüşvət və korrupsiyaya qarşı aparılan mübarizə ilə bağlı fikrinizi bilmək istərdik. Sizcə bu mübarizənin mövcud səviyyəsi nə dərəcədə qənaətbəxşdir?
- Son bir neçə aydır ki, respublikamızda rüvətxorluğa, korrupsiyaya qarşı prinsipial mübarizə gedir. Neçə-neçə dövlət məmuru, səlahiyyət sahibi bu səbəbdən vəzifədən azad edilərək məsuliyyətə cəlb olunur. Bu mübarizəyə şəxsən ölkə başçısı rəhbərlik edir. Hesab edirəm ki, bu gün bu kimi neqativ halalra qarşı mübarizə yüksək səviyyədədir və qətiyyətlə davam etdirilir.
- Niyə bu mübarizə sadəcə son bir ildə özünü göstərməyə başladı? Axı heç kimə sirr deyil ki, əvvəlki illərdə də bu problem kifayət qədər aktual olub?
- Hörmətli prezidentimiz zaman-zaman məmurlarla bağlı xəbərdarlıqlar edib, onları şəffaf işləməyə, neqativ hallara yol verməməyə, xalqın arzu və istəklərini nəzərə almağa səsləyib. Bildirib ki, məmur vətəndaşı incitməməli, ona xidmət etməlidir. Biz vaxtaşırı ölkə başçısının bu kimi çağırışlarına şahid olmuşuq. Lakin bəzi məmurlar vəzifə cinayətləri ilə bağlı xroniki xəstəliyə tuulmuşdular. Bundan əl çəkə bilmirdilər. Bu məmurlar o qədər harınlamışdı ki, heç nəyə məhəl qoymadan bu cinayətlərə gedirdilər. Odur ki, bu qanunsuzluqların qarşısını almaq üçün daha ciddi tədbirlərin həyata keçirilməsi zərurətə çevrilmişdi.
- Bəs hüquq-mühafizə orqanları niyə buna adekvat reaksiya vermirdi? Axı bu özbaşınalıqlara müdaxilə etmək, qanunsuzluqların qarşısını almaq bilavasitə onların işidir? Hansı ki, ölkə mediası, kütləvi informasiya vasitələrində də bu problemlərlə bağlı heç də az yazı yer almırdı.
- Baxın, vaxtiylə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi (MTN) nə gündə idi, bunu hamı bilir. Nəticədə, bu qurumda böyük cinayətkar dəstə tutuldu. Bundan başqa, orada çalışanların bir qismi bu orqandan xaric olundu. Yəni bu kimi cinayətlərə qarşı mübarizə ilə məğul olması gərəkən şəxslərin özü belə cinayətlərlə məşğul idi. Buna görə də onlar KİV-in məlumatlarına adekvat reaksiya vermirdi. Onlar ölkə başçısının göstərişlərinə də adekvat reaksiya ortaya qoymurdular. Son nəticədə özləri-özlərini “yandırdılar”. Bir neçə general həbs edildi, xeyli sayda insan məsuliyyətə cəlb olundu.
Uzun müddət Baş Prokororluğa rəhbərlik edən Zakir Qaralov bir müddətdir ki, vəzifəsindən azad olunub. Həmin dövrdə prokurorluq orqanları loyal bir mövqe sərgiləyirdi. Onların fəaliyyəti özünü lazımınca hiss etdirmirdi. Hörmətli Qaralov heç kimin xətrinə dəymək istəmirdi. Onun vaxtında hər hansı iri dövlət məmuru, hansısa böyük kommersiya şirkətinin, bankın rəhbərliyində təmsil olunan şəxs haqqında cinayət işi qaldırmaq kimi hallar demək olar ki, yox idi.
Sonradan məmur özbaşnalığının artması ölkə baçısnın adekvat reaksiyasına səbəb oldu. MTN-də ciddi islahatlar aparıldı. Kütləvi həbslər oldu. MTN-nin infrastrukturu dəyişildi. Adı Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti (DTX) oldu. Onun rəhbərliyinə isə əsl peşəkar, xüsusi xidmət orqanlarında püxtələşmiş, leytenant rütbəsindən general rütbəsinə qədər yüksələn hörmətli Əli Nağıyev gəldi. DTX yüksək səviyyədə fəaliyyətə başladı.
Eyni islahatlar prokurorluq orqanlarında da həyata keçirildi. Bir neçə şəxs orqandan uzaqlaşdırıldı. Rəhbərlikdə dəyiişiklik oldu. Baş Prokurorluğun rəhbərliyinə öz işini bilən, pokurorluq oranlarının fəaliyyətini dürüst şəkildə tənzimləyən hörmətli Kamran Əliyev gəldi. Prezidentin tapşırığı ilə bu orqanlar doğma fəaliyyətlərinə başladılar. Bundan sonra neçə-neçə icra başçısı, nazir müavini, şirkət və bank rəhbəri həbs olundu. Yəni mübarizə bu dəyişikliklərdən sonra özünü daha çox göstərməyə başladı.
Əli Nağıyev və Kamran Əliyev qanunu pozan məmurlara elə bir “qulaqburması” verib ki, yəqin ki, çoxları öz neqativ əməlllərindən əl çəkəcək. Baxmayarq ki, indi də vəzifə cinayətlərinin subyekti ola biləcək şəxslərə təsadüf olunur.
- Mahmud müəllim, zaman-zaman müzakirə predmetinə çevrilən problemlərdən biri də dövlət məmurlarının öz nüfuz və səlahiyyətlərindən istifadə edərək biznes şəbəkəsi yaratması, kommersiya şirkətlərinin fəaliyyətinə müdaxilə etməsidir. Sizcə bu problem bu gün üçün nə dərəcədə aktualdır?
