İdman zalına getmədən də kalori sərf etmək mümkündür. Ev işləri görmək, gülmək, alış-veriş etmək, kifayət qədər yatmaq və hətta saqqız çeynəmək gündəlik enerji sərfiyyatına təsir göstərə bilər.
Arıqlamaq və sağlam çəkini qorumaq üçün müntəzəm fiziki fəaliyyət və balanslı qidalanma mühüm rol oynayır. Bununla yanaşı, gündəlik həyatda edilən sadə hərəkətlər də orqanizmin enerji sərfiyyatını artıra bilər.
İnsanın gün ərzində yandırdığı kalorilərin miqdarı yaş, cins, boy, çəki və fiziki aktivlik səviyyəsi kimi amillərdən asılıdır. Bəs idman etmədən kalori yandırmağa kömək edən gündəlik fəaliyyətlər hansılardır?
Pravda.az kalori yandırmağa kömək edən 13 gündəlik fəaliyyəti təqdim edir:
Ev işləri görmək
Evi təmizləmək, süpürmək, döşəmələri silmək və digər məişət işləri fiziki aktivliyi artırır. Təxminən 68 kiloqram çəkisi olan insan bir saat ərzində təmizlik işləri görməklə təqribən 150 kalori yandıra bilər. Bu rəqəm fəaliyyətin intensivliyindən və fərdi xüsusiyyətlərdən asılı olaraq dəyişir.
Gülmək
Gülmək yalnız əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmır, həm də müəyyən qədər enerji sərf olunmasına səbəb olur. 10–15 dəqiqə ərzində intensiv gülmək təxminən 40 kalori yandırmağa kömək edə bilər.
Saqqız çeynəmək
Bəzi araşdırmalara görə, saqqız çeynəmək enerji sərfiyyatına cüzi təsir göstərə və toxluq hissinin yaranmasına kömək edə bilər. Bununla belə, bu vərdişin nəzərəçarpacaq dərəcədə arıqlatdığını demək üçün kifayət qədər elmi sübut yoxdur.
Oturarkən belə hərəkətli olmaq
Ayağı yelləmək, barmaqları tərpətmək və oturarkən kiçik hərəkətlər etmək gün ərzində enerji sərfiyyatını artıra bilər. Bu cür qeyri-idman hərəkətləri insanın ümumi fiziki aktivliyinin bir hissəsidir. Lakin yandırılan kalorinin miqdarı insandan-insana dəyişir.
Sərin mühitdə olmaq
Bədən normal temperaturunu qorumaq üçün enerji sərf edir. Daha sərin mühitdə orqanizmin istilik balansını saxlamaq üçün əlavə enerji sərf etməsi mümkündür. Bununla belə, otağın temperaturunu azaltmağın arıqlamağa təsirini dəqiq müəyyənləşdirmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.
Soyuq su içmək
Su içmək orqanizmin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Soyuq suyun bədən temperaturuna uyğunlaşdırılması zamanı müəyyən qədər enerji sərf olunsa da, bunun çəki itkisinə əhəmiyyətli təsiri olduğu sübut edilməyib. Buna görə soyuq suyu arıqlama üsulu kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.
Alış-veriş etmək
Mağazalar arasında gəzmək, alış-veriş etmək və gündəlik işlər üçün piyada hərəkət etmək addım sayını artırır. Məqalədə bu fəaliyyət zamanı saatda təxminən 180 kalori sərf oluna biləcəyi bildirilir. Faktiki göstərici gəzinti sürətindən, müddətdən və bədən çəkisindən asılıdır.
Cinsi münasibət
Cinsi fəaliyyət zamanı sərf edilən enerji onun müddətindən, intensivliyindən, yaşdan və digər fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Araşdırmaya əsasən, bəzi iştirakçılarda dəqiqədə orta hesabla 3–4 kalori enerji sərfiyyatı qeydə alınıb. Bu göstəricilər bütün insanlar üçün eyni deyil.
Hərəkət tələb edən video oyunları oynamaq
Rəqs, idman və bədən hərəkətləri tələb edən video oyunları fiziki aktivliyi artırmağa kömək edə bilər. Belə oyunlar yüngül və ya orta intensivlikli məşqlərə bənzər enerji sərfiyyatı yarada bilər. Sadəcə oturaraq oynanılan oyunların isə eyni təsiri gözlənilmir.
Bağ və torpaq işləri ilə məşğul olmaq
Bağda işləmək, alaq otlarını təmizləmək, torpağı belləmək və bitkilərə qulluq etmək müxtəlif əzələ qruplarını hərəkətə gətirir. Bu fəaliyyətlər həm fiziki aktivliyi artırır, həm də əzələlərin işləməsinə şərait yaradır. Sərf olunan enerjinin miqdarı işin ağırlığından və müddətindən asılıdır.
Qan donoru olmaq
Qanvermədən sonra orqanizm qan hüceyrələrinin bərpası üçün enerji sərf edir. Bununla belə, qanvermənin yüzlərlə əlavə kalori yandırdığına dair yayılan rəqəmlər kifayət qədər elmi sübutla təsdiqlənməyib. Qan donorluğu arıqlamaq məqsədilə deyil, tibbi uyğunluq və könüllü yardım prinsipi əsasında həyata keçirilməlidir.
Kifayət qədər yatmaq
Keyfiyyətli yuxu maddələr mübadiləsinin və iştahı tənzimləyən hormonların normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Yetkin insanların əksəriyyətinə gecə ərzində 7–9 saat yatmaq tövsiyə olunur. Yuxu zamanı da orqanizm enerji sərf edir, lakin daha çox yatmaq öz-özlüyündə daha çox çəki itirmək demək deyil.
Yaşıl çay və ya qəhvə içmək
Yaşıl çay və qəhvənin tərkibində olan kofein maddələr mübadiləsinə qısamüddətli təsir göstərə bilər. Bəzi araşdırmalarda bu içkilərin enerji sərfiyyatına təsiri müşahidə olunsa da, nəticələr fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Onların arıqlamağa təsiri məhdud ola bilər və şəkərli əlavələr ümumi kalori qəbulunu artıra bilər.
Əminə Bayramova
